معرفی کتاب

هفت عادت مردمان موثر

برخی کتاب‌ها پتانسیل تغییر دادن و زیروروکردن زندگی انسان را دارند، البته انسانِ خواهان تغییر را. هفت عادت مردمان موثر یکی از این کتاب‌هاست.

در  مطلبی با عنوان کتابی که زندگی مرا زیرورو کرد از رابطۀ دوسویه خواننده و کتاب گفتم (نه خواننده و نویسنده. طبق نظریه مرگ مولف، مولف پس از خلق اثر هنری‌اش می‌میرد و در واقع اثر، خود روح پیدا کرده و مستقل به حیات خویش ادامه می‌دهد)، حالا می‌خواهم با تاکید دوباره بر این رابطه، آب پاکی را روی دستتان ریخته و بگویم سهمِ 50 درصدی کتاب (هفت عادت مردمان موثر) حل است، می‌ماند 50 درصد من و شمای مخاطب.

 

 کتاب برخلاف عنوانش _که بی‌شباهت به عناوین کتاب‌های بازاری موفقیت نیست_ هیچ شباهتی به کتاب‌های انگیزشیِ صرف و بازاری ندارد. هفت عادت مردمان موثر، کتابی است عمیق که ریشه در مباحث روانشناسی، خودآگاهی، اصول موفقیت و بهره‌وری، مدیریت و رهبری، بهبود روابط و … دارد.

در این کتاب نه از راهکارهای سطحی و سهل همچون تکرار مسلسل‌وار جملاتی مانند «تو می‌توانی»، «تو بهترین هستی»، «استیو جابز درونت را پیدا کن!» و … خبری هست و نه از سخت‌گیری‌هایی از جنس «اگر یک فلج مادرزاد قهرمان دو المپیک نشود فقط و فقط خودش مقصر است». خلاصه این‌که پای کتاب روی زمین است. با کمی به خرج دادنِ حوصله، دقت و تمرکز، جمله‌جملۀ آن را می‌توان فهمید، لمس کرد و به عملی بودن آن پی بُرد.

 

استفان کاوی کتابش را با مفهوم برداشت (پارادایم) و تغییر آن آغاز کرده و هفت عادت ذکر شده را نوعی دگرگونی و تغییر در نگرش و برداشت ما می‌داند. او سپس به تعریف عادت که نقطۀ تماس دانش، مهارت و اشتیاق است می‌پردازد و با کمک داستان «غاز و تخم طلا» مفهوم موثر بودن را که تعادلی میان «تولید» و «قابلیت تولید» است تشریح می‌کند. پس از آن _که دو واژۀ عادت و موثر را برای خواننده بسط داد_ در نهایت هوشمندی آنچه را که مد نظرش است در قالب مدل زیر ارائه می‌کند:

هفت عادت مردمان موثر

در ادامۀ کتاب به تشریح تک‌تک این عادت‌ها می‌پردازد و این کار را به‌قدری موشکافانه، جزئی و لایه‌به‌لایه انجام داده که خلاصه کردن آن در یک یا چند پاراگراف حق مطلب را ادا نمی‌کند. پس به‌ناچار به اشاره به چند عبارت از آن بسنده می‌کنیم:

آن‌چه در سرتان می‌گذرد، جهان‌تان را می‌آفریند.

اگر می‌خواهید در روابط خود تغییرات جزئی و کوچک به وجود آورید، به گرایش‌ها و رفتارتان توجه کنید. اما اگر جویای تغییرات بزرگ و پیشرفت‌های عمده‌اید و می‌خواهید گام‌های کوآنتومی (جهش‌های بلند) بردارید، «برداشت» خود را تغییر دهید.

اساسی‌ترین عادت «عامل بودن» است. عامل بودن یعنی مسئولیت خود را به عهده گرفتن، ملامت نکردن اوضاع و شرایط یا اشخاص، یا این بهانه که رفتارتان حاصل شرطی شدن شماست. ضد «عامل بودن» واکنشی بودن است. اگر به واژه مسئولیت «responsibility» توجه کنید، می‌بینید که در اصل response-ability یا «توانایی پاسخگویی» بوده است. به این مفهوم که توانایی آن را دارید که پاسخ یا واکنش خود را انتخاب کنید.

مفهوم ضمنی عادت 2 این است که به‌روشنی مقصدتان را بدانید، تا بدانید که می‌خواهید به کجا برسید. تا آن‌چه سرانجام می‌خواهید به وجود بیاورید، روزبه‌روز هدایتتان کند. مانند ناظر ساختمانی که هر روز صبح نقشۀ ساختمان در دست سر ساختمان می‌رود_ و ذهناً پایان کار را می‌بیند و می‌داند_ و هر روز با استفاده از آن نقشه دربارۀ جزئیات کار آن روز تصمیم می‌گیرد. زیرا همواره دو آفرینش وجود دارد. و هرگونه آفرینش مادی و فیزیکی به‌دنبال آفرینش ذهنی می‌آید.

مدیریت یعنی درست انجام دادن امور. رهبری یعنی انجام دادن امور درست.

مردمان موثر به‌جای مدیریت زمان، به مدیریت خویشتن می‌پردازند. به‌جای واکنش نشان دادن به مسائل اضطراری، و به‌جای این‌که به ضخامت امور نازک بپردازند، یا گرفتار امور بی‌اهمیت شوند، به اولویت‌ها و ارجحیت‌های خود توجه می‌کنند. یعنی امور نخست را نخست قرار می‌دهند.

قدرت، حاصل تصمیم‌های روزانۀ انسان است.

به خاطر داشته باشید که در روابط انسانی نمی‌توانید از نگرش «کارآیی» سود جویید. نگرش «راندمان» فقط برای ابزار و اشیاء قابل استفاده است. اشیاء را می‌توانید اداره (مدیریت) کنید. اما انسان‌ها را فقط می‌توانید رهبری کنید.

مفهوم نگرش «برنده/برنده» این است که همواره جویای منافع متقابل و دو یا چندجانبه باشید. در عادت 4 جایی برای رقابت و مقایسه وجود ندارد. زیرا در عادت 4، کار گروهی و همکاری و برنده شدن همۀ کسانی که در آن ذینفع‌اند الزامی است. در این عادت به‌جای «من» می‌گویید «ما» و برای این «ما» نه کم‌ترین بلکه بیش‌ترین را می‌طلبید و به وجود می‌آورید.

راه‌حل سریع و آنی، ضد قوانین طبیعت است. بدون عوض کردن ریشه نمی‌توانید میوه را عوض کنید.

اگر می‌خواهید ارتباط واقعی برقرار کنید، بکوشید مسئله را از چهارچوب ذهنی آن شخص ببینید.

در شرایطی تقریباً برابر، ایجاد رابطۀ انسانی مهم‌تر از ابعاد فنی معامله است. می‌توان به جرئت گفت که در همۀ مشکلات مربوط به روابط، 99 درصد مسائل با سوء‌تفاهم آغاز می‌شود. زیرا جهان را نه آن‌گونه که هست، بلکه آن‌گونه که خود هستیم می‌بینیم.

عادت 6 ثمرۀ نهایی یا ایجاد راه‌حل‌های تازه و بهتر گروهی است. راه‌حل‌هایی بهتر از آن‌چه نخست هر یک از افراد پیشنهاد کرده بودند. سینرژی ضد مصالحه و سازش است. به تعبیر دیگر یعنی «کل» بزرگ‌تر از مجموع اجزای آن است. بزرگ‌ترین راز سینرژی، ارج نهادن به تفاوت‌های یکدیگر است.

انسانی می‌تواند واقعاً موثر باشد که در نهایت تواضع و حرمت به تفاوت‌ها، محدودیت‌های ادراکی خویش را دریابد. و قدر منابع غنی موجود را که فقط از طریق ارتباط متقابل با ذهن و دل انسان‌های دیگر می‌تواند به دست آورد بداند.

عادت 7 عبارت است از ایجاد مجال برای تیز کردن اره یا بازسازی خویشتن. مابقی 6 عادت مبتنی بر این عادت است. اگر به‌طور منظم به عادت 7 بپردازید، خودبه‌خود سایر عادت‌ها را نیز در خویشتن پرورش داده‌اید. «تیز کردن اره» عبارت است از ایجاد تعادل میان چهار بعد جسمانی، ذهنی، معنوی و اجتماعی/عاطفی.

 

کاوی در انتهای کتابش می‌نویسد: این «هفت عادت» خواه برای سازمان‌ها و خواه برای افراد، عادت‌های زندگی و حیاتند. زیرا بر اساس «اصول» و قوانین طبیعی‌اند که به مرور زمان تغییر نمی‌یابند.

او در نهایت با اشاره به تلۀ «دانستن و عمل نکردن» می‌نویسد:

بدیهی است همۀ ما آنچه را در این‌جا بیان شده است می‌دانیم، اگرچه شاید هنوز آن‌ها را به عادت تبدیل نکرده باشیم. بادا این بار آن‌ها را بیاموزیم و به عادت بدل کنیم. دوستان من، اصول را به افراد بیاموزید، اما بگذارید کاربردهای عملی را خودشان انتخاب کنند،

و به خاطر داشته باشید:

اگر به انسانی یک ماهی بدهید

خوراک یک روز او را داده‌اید.

اگر به او ماهیگیری بیاموزید

خوراک همۀ عمرش را داده‌اید.

 

اگر هنوز هفت عادت مرمان موثر را نخوانده‌اید فرصت را از دست ندهید؛ و اگر خوانده‌اید دوباره به آن رجوع کنید و ببینید چه میزان از 50 درصد خودتان را به‌کار گرفته‌اید. شاید به تکرار و تغییر در سبک خواندن نیاز داشته باشید.

هفت عادت مردمان موثر را نشرهای مختلفی با ترجمه‌های متفاوت منتشر کرده‌اند. من این کتاب را با ترجمۀ خوب گیتی خوشدل از نشر پیکان مطالعه کردم.

برچسب ها

نوشته های مشابه

2
دیدگاه بگذارید

avatar
1 Comment threads
1 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
2 Comment authors
negahedobareفریبا نبی زاده Recent comment authors
  Subscribe  
newest oldest most voted
Notify of
فریبا نبی زاده
Guest

سلام بسیار خوب کتاب را معرفی نمودید.
ممنون

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن