معرفی کتاب

ابوالمشاغل

بعد از مطالعه‌ی “یک عاشقانه‌ی آرام” و زندگی کردن، کیف کردن، ذوق کردن و پرواز کردن با آن، به کتاب‌فروشیِ نزدیک خانه رفتم تا طلای کاغذیِ دیگری از این نویسنده را به خانه بیاورم. آن‌جا فقط “ابوالمشاغل” را داشت، تاکنون به گوشم نخورده بود، اما نامِ نامیِ نادر ابراهیمی روی جلدِ آن، به تنهایی و به اندازه‌ی کافی، خریدنش را قانع‌کننده می‌کرد.

به بهانه‌های توجیه‌پذیر و توجیه‌ناپذیرِ مختلف، چهار ماه در کتابخانه‌ی خانه خاک خورد. تا این که ویژه برنامه‌ی کتاب‌باز درباره‌ی این نویسنده پخش شد. پاسخِ ناشرِ کتاب‌های نادر ابراهیمی به سوالِ “کتاب محبوب شما از میان آثار ایشان چیست؟”، “ابن‌مشغله” بود.

از آن‌جایی که بیش از هفتاد هشتاد درصدِ حروفِ عنوانِ دو کتاب، مشترک بود، آن را از کتابخانه بیرون کشیده، گرد و خاکش را زدوده و به خیالِ یکی بودنِ آنها شروع به خواندن کردم. در همان صفحه‌ی اول پیشگفتار بود که فهمیدم این کتاب، جلد دوم زندگینامه‌ی اوست و “ابن‌مشغله” جلد اول آن بوده است. خواستم خواندنش را به بعد از خریدن و خواندنِ “ابن‌مشغله” موکول کنم، اما ابراهیمی از همان پیشگفتارِ کتاب، طوری جذاب و آتشین شروع کرده که دیگر این تو نیستی که تصمیم می‌گیری ادامه بدهی یا نه. او حتی به عضلاتِ فکر و اندیشه، فرصتِ گرم‌شدن هم نداده است.

قولِ خواندن و نوشتن در بابِ جلد اول را همان‌جا به خود دادم.

این بنای زیبا، ساده، استوار، صمیمی، آرام و در عین حال، تکان‌دهنده و بیدار‌کننده، بر هشت ستون (فصل) بنا شده است و ورودیِ آن پیشگفتاری است کوتاه و پُرمغز. اگر شما هم مثل من عادت داشته باشید که زیرِ جملاتِ زیبا خط بکشید، مهم‌ها را هایلایت کنید، و آن‌جا که به شگفتی می‌آیید حاشیه را با قلم خود نوازش کنید، احتمالاً بعد از اتمامِ کتاب می‌بینید که بیشتر به جزوه‌های سنگین امتحانی در دانشگاه می‌مانَد تا یک جلد زندگینامه. چه می‌گویم… دانشگاه؟ نه… نه… هیچ جزوه‌ی درسی‌ای نمی‌تواند تا این اندازه فشرده، واقعی، مفید، حقیقی، خالصانه، و راهکارمندانه باشد. این جزوه‌ای است برای زندگی که نه کوچک و بزرگ می‌شناسد، نه مرد و زن، نه محدود به هیچ مدرک و رشته‌ی تحصیلی‌ای می‌شود و نه شغل و موقعیت اجتماعی.

ابوالمشاغل را باید بخوانند:

نوجوانان و جوانانِ نالان از بیکاری،

کارمندانِ شریفِ شاکی از رشوه و باج و محیط ناپاک،

معلمانِ کم درآمد و دلسوزِ دانش‌آموزان،

سیاستمدارانِ بیزار از ژن‌های خوب و خواهانِ برداشتن قدمی برای وطن و هموطن،

نویسندگانِ دغدغه‌مندِ تازه قلم به دست گرفته،

فیلم‌سازانِ در ابتدای راه و آگاه از میزان اثرگذاری،

بازیگرانِ نگرانِ شرافتِ آدمی،

پدر و مادرهای نگرانِ آینده‌ی نسلِ آینده،

میانسالانِ گوشه‌نشین و ناامیدانه به پیشوازِ مرگ رفته،

وطن‌پرستانِ دوآتشه، سه‌آتشه _و یا بیشتر_ و یقه پاره کرده،

شبه روشنفکرانِ اهلِ حرف،

مدیرانِ تازه مدیر شده‌ی مستِ میزهای بزرگِ بی‌وفا و صندلی‌های بلندِ به ظاهر راحت و قدرت‌های کاغذی کاذب،

افسردگانِ گوشه‌نشینِ تهی از آرزو،

غرق‌شدگانِ در مردابِ متعفنِ عمیقِ آرزو،

همسرهای همراهِ آگاهِ سرِ بزنگاه هشدار‌دهنده،

جویندگانِ شادی و نشاطِ محض و فراری از غصّه و غم،

زخم‌خوردگانِ دردمندِ (از دوست خورده) مات و مبهوت،

منتقدانِ نظم، دقت، وسواس، اعتقادات اخلاقیِ جامد و قید و بندهای عاطفی،

سرگردانانِ میان “آریِ” غریزه و فریادِ “نه” اراده،

آرمان‌گرایانِ کمی و فقط کمی دلسرد شده،

و ….

تصمیم گرفته‌ام فهرستی از کتاب‌هایی را که باید تا قبل از هجده سالگی خواند تهیه کنم و تا به دنیا آمدن و بزرگ شدن فرزندانم، بر آن بیفزایم و در سن و سالی که باید، آن را به ایشان هدیه کنم تا طعمِ واقعیِ لذّت و فهمیدن را بچشند.

پرواضح است که کتابی که می گوید:

“ما، مهم این است که باور داشته باشیم که آمده‌ییم تاثیر بگذاریم و تغییر بدهیم؛ نیامده‌ییم که فقط باشیم و بودنی بدونِ شدن را تجربه کنیم.”

“شادی، نداشتنِ غم نیست؛ بلکه داشتن کوهی از غم، و غلبه بر این کوه است!”

“یک روز، عاقبت، انسان، به مددِ ایمان، اراده، اندیشه، شناخت، آگاهی و عاطفه، جهانی خواهد ساخت بسیار زیباتر از آنچه که امروز، حتی برای ما قابل تصوّر باشد…”

“ما خستگی را نفی نمی‌کنیم؛ زیر سلطه‌ی خستگی، کمر خم کردن را نفی می‌کنیم…”

” آنچه می‌ماند اثر انگشت تو روی صفحه تاریخ است.”

و …

چطور می‌تواند معجزه‌وار، پایه‌های فکر و اعتقاد یک نوجوان را محکم ساخته و سطح آرمان‌ها و سقف آرزوهایش را بالا ببرد.

کتاب را ورق می‌زنم از اول به آخر، از آخر به اول، و نمی‌دانم کدام یک از کلماتِ ارزشمندِ پیوسته‌به‌هم را برای پایان نوشته‌ام انتخاب کنم. با مشقّت و دودلی زیاد، انگشتانم را روی صفحه کلید می‌گذارم:

“من اعتقاد دارم که یک بخش بسیار زیبا و دلنشین زندگی، رؤیاپردازی‌های مربوط به آینده است و غوطه خوردن در دریای مواج و خروشان آرزوها؛ فقط به یک شرط: به شرط آنکه ارتباط واقعیت با رؤیا و ارتباط عمل با اندیشه قطع نشود. بر بال‌های سپید و پهناورِ این خیالِ بلندپرواز نشستن، و با آن به دور، دور و دورترین نقطه‌ها سفر کردن، چقدر شیرینِ شیرین است و چقدر خوب خستگی‌ها را از تن و روح آدمی می‌تکاند… بله… البته باز هم به همان شرط: به شرط آنکه در بازگشت، گیوه‌هایت را ور بکشی و بخواهی که به هر ترتیب که هست، یک قدم، فقط یک قدم، به سوی آن مقصد باورنکردنی، آن خیالِ بلورین، آن جعبه رنگِ صد هزار رنگ، و آن عطر پاشیده برداری…

از هیچ سفری دستِ خالی نباید بازگشت.

کسی که به رؤیا می‌رود و تهی‌دست برمی‌گردد، بدون نیروی تازه و اراده‌ی صیقل یافته، یک بیمار روانی‌ست و خطرناک برای آینده‌ی انسان؛ و کسی که می‌رود تا برانگیخته شود، تا طراحی کند، تا راه‌های مختلف را به طور ذهنی بپیماید، تا باور کند که رؤیا، برآوردنی و به‌دست‌آمدنی‌ست و دستِ کم، تا حدی قابل وصول است، او انسانی‌ست خلّاق، شاعر، سیاسی، و سرشار از مهربانی و ایمان. او شناور در زیبایی‌هاست و مسافرِ باغ‌های گل محمّدی. او پرنده‌ای‌ست که بلندِ بلند پریدن را تجربه می‌کند. شادی حق اوست_ حتی اگر، به جبر، تهی دستش کنند. حتی اگر دستش را از همه‌جا کوتاه کنند. او، رسمِ رویاندنِ دست‌ها را می‌داند.

به رؤیا رفتن، حرارت دادن دست‌های یخ زده‌ی آرزوهاست. اگر یخ‌ها آب شود و دست‌ها را به کار نگیری، فلج خواهی شد_ برای همیشه.”

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  
Notify of
همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن